Samenwerking op Schiermonnikoog zorgt voor zichtbare begrazingsresultaten

27.02.2026

Rondom het kuddebeheer op Schiermonnikoog is de afgelopen periode veel gebeurd. Na het overlijden van de vaste toezichthouder Jan Harthoorn heeft Natuurmonumenten, in overleg met FREE Nature, twee nieuwe toezichthouders aangewezen: Wieger Harthoorn en Mark Lemmers. Het dagelijkse werk rondom de kuddes blijft een mooie samenwerking tussen FREE Nature, Natuurmonumenten en Van der Lee.

Vanaf de jaarwisseling is men gestart met het bijvoeren van de kuddes bij het Groene Glop en de Westerplas. Dit wordt niet gedaan omdat de dieren honger hebben, maar om ze te laten wennen aan de plekken waar ze later worden gevangen. Tegelijk is dit een goed moment om de dieren van dichtbij te observeren en hun gezondheid te checken.

Op woensdag 14 januari zijn de Exmoorpony’s bij de Westerplas en het Groene Glop gevangen. Met hooi zijn de pony’s de vangkraal in gelokt. De dierenarts beoordeelde de conditie van de dieren en een aantal hengsten is gecastreerd om inteelt binnen de kuddes te voorkomen.

Schiermonnikoog
Exmoors op Schiermonnikoog

Bij de Westerplas is de kudde Exmoors teruggebracht van zes pony’s naar één merrie en drie ruinen. We is bewust gekozen voor een kleine kudde zonder hengst, vanwege de nabijgelegen ruiterroutes én het beperkte voedselaanbod in dit gebied. De pony’s hebben hier afgelopen jaar goed werk verricht: de eerste stappen richting opener duinen zijn al zichtbaar. Juist in de winter spelen grazers een belangrijke rol, omdat ze dan ook meer houtige begroeiing eten.

Twee merries met hun veulens zijn van de Westerplas verplaatst naar het Groene Glop. Hier lopen nu elf Exmoorpony’s. In dit gebied is voldoende ruimte, mede doordat we bij de Sayaguesa-runderen momenteel geen kalveren krijgen vanwege de afwezigheid van een stier. De vorst- en sneeuwperiode zijn de dieren goed doorgekomen. 

De toezichthouders van Natuurmonumenten zijn wekelijks meerdere keren bij de kuddes om te controleren hoe het met de dieren gaat. Kunnen ze door voorst of sneeuw zelf moeilijk aan voedselkomen dan worden ze tijdelijk bijgevoerd. Twijfelen wij over de conditie van een dier dan wordt contact opgenomen met FREE Nature en een dierenarts ingeschakeld.  

Foto's: Janneke Razenberg

Schiermonnikoog
Sayaguesa-runderen op Schiermonnikoog
Contactpersoon