Begrazing met wisenten op Slikken van de Heen beëindigd

Het Zeeuwse Landschap heeft samen met FREE Nature en ARK Rewilding Nederland besloten de begrazing met wisenten op de Slikken van de Heen te beëindigen. Door aanhoudende gezondheidsproblemen binnen de kudde, kan het welzijn van de wisenten niet voldoende gegarandeerd worden.

In 2020 is er besloten om de wisent, ook wel ‘Europese bizon’ genoemd, in samenwerking met FREE Nature in te zetten voor begrazing op de Slikken van de Heen. Door hun unieke manier van grazen, konden zij mogelijk een waardevolle bijdrage leveren aan de biodiversiteit van het gebied. Meer dan andere grote grazers, zoeken wisenten zoeken hun voedsel in het bos, waarbij ze stammen en takken schillen en jonge bomen omduwen. Dit geeft een natuurgebied een open karakter. Daarnaast creëren de wisenten zanderige open kuilen, wat goed is voor insecten zoals zandbijen en graafwespen. De sociale kudde wisenten is naar het gebied gehaald met de verwachting deze geleidelijk in aantal te zien groeien en zo mede bij te dragen aan het herstel van deze bedreigde diersoort. De wisent was aan het begin van de 20e eeuw namelijk bijna uitgestorven. Mede dankzij begrazingsprojecten zoals Slikken van de Heen, leven er inmiddels ongeveer 7000 wisenten wereldwijd.

Helaas kampten de wisenten regelmatig met gezondheidsproblemen, waardoor de kudde niet zo gestaag groeide als was beoogd. Het blijkt dat de dieren last hadden van een disbalans in hun mineralenhuishouding. De oorzaak daarvan zijn waarschijnlijk de hoge zink- en zwavelgehaltes in de bodem en de hoge ijzer- en zinkgehaltes in het gewas. Bij de start van het project, was er geen enkele aanleiding om (mede op basis van ervaringen elders) dergelijke problemen te verwachten. De Slikken van de Heen leek met de kennis van toen, juist een zeer geschikt leefgebied. Daarbij doen de andere grazers (de konikpaarden en Rode geuzen) het goed. Zij zijn gezond en krijgen jaarlijks meerdere nakomelingen. Eerder was dit bij de winsenten ook zo, tot de eerste dieren uitvielen. Het toedienen van extra mineralen, waaronder koper, blijkt helaas geen houdbare oplossing te bieden. 

Zodoende is besloten om de wisenten die nog in het gebied leven, over te plaatsen naar andere natuurgebieden. Daarmee eindigt de aanwezigheid van de wisenten op de Slikken van de Heen.

De wisenten hebben, in de jaren dat ze op Slikken van de Heen leefden, laten zien dat ze met hun graasgedrag het gebied inderdaad opener kunnen maken, mits de kudde groot genoeg is. Door middel van observaties en data uit een GPS-zender zijn we veel te weten gekomen over het graasgedrag van wisenten én de mate waarin deze verschilt ten opzichte van paarden en runderen. Daarnaast hebben we mogen ervaren dat wisenten en bezoekers prima samengaan: de aanwezigheid van wisenten staat recreëren niet in de weg, en andersom. De Slikken van de Heen is een uniek natuurgebied in Nederland. We zijn trots dat we meerdere natuurorganisaties uit binnen- en buitenland in het gebied op bezoek hebben gehad, om zo kennis te delen over zowel het beheer van het gebied, als het gedrag van de wisent.

Bron: Het Zeeuwse Landschap en FREE Nature