Geboortegolf van kalfjes en veulentjes: beschermt u de jonkies?

Het broedseizoen is in volle gang. En ook door onze begrazingsgebieden stroomt een geboortegolf: overal worden kalfjes en veulentjes geboren. U bent uiteraard van harte welkom om op 'kraambezoek' te komen, maar we herinneren u er wel graag aan dat het juist in deze periode erg belangrijk is om moeder en jong rust en ruimte te gunnen. De dieren zijn, zeker nu, erg kwetsbaar. Weet u wat u kunt doen om de jonkies te beschermen?

De regels die altijd al gelden, zijn zeker in de komende maanden extra belangrijk. We zetten ze graag nog eens voor u op een rijtje:

• Houdt voldoende afstand tot de grazers: dat is minimaal 25 meter tot rund en paard en minimaal 50 meter tot wisenten. 
• Houdt ook gepaste afstand wanneer de dieren zich aan de andere kant langs de omheining bevinden.
• Doorkruis de kuddes niet, maar loop er omheen of draai om.
• Houdt honden aan de lijn.

Door het volgen van deze eenvoudige regels, zorgt u ervoor dat moeder en kalf zich veilig voelen. En dat wordt zeer gewaardeerd!

Rol van de kudde

De grazers die wij inzetten in de begrazingsgebieden blinken uit in goed moederschap. Het is namelijk belangrijk dat de dieren in staat zijn om zelfstandig hun jongen te krijgen en groot te brengen. Daarin speelt niet alleen de moeder als individu een belangrijke rol, maar het succesvol grootbrengen van de jongen is feitelijk een taak van de hele kudde.

Konikmerries houden er een complex, samenwerkend systeem op na. De leidmerrierol kan door meerdere merries worden ingevuld, afhankelijk van de situatie en omstandigheden. Bij de geboorte van een veulen wordt goed zichtbaar dat de rolverdeling kan wisselen. De moeder van het pasgeboren veulen creëert vaker rustmomenten, ook wanneer zij normaal gesproken niet zo’n bepalende rol heeft. De rest van de kudde past zich hieraan aan. De onderlinge dynamiek binnen een sociale kudde zorgt, naast rust en veiligheid, er ook voor dat het veulen netjes wordt opgevoed en de juiste sociale gedragingen aanleert. Niet alleen de moeder zet het veulen soms op zijn plek, ook andere kuddegenoten brengen een veulen bij wat wel en niet mag.  

Naar de crèche

Dat geldt bij runderen niet anders. Een koe zondert zich enkele dagen af in de ruigte, om daar haar kalf te krijgen. Pas wanneer het kalf sterk genoeg is, sluiten koe en kalf zich weer bij de kudde aan. Net als bij konikpaarden, zorgt de kudde voor rust en veiligheid. Wanneer er meerdere kalfjes in een kudde geboren worden, wordt er zelfs een heuse ‘crèche’ gevormd. Daarin kunnen kalfjes rusten en spelen, terwijl een volwassen koe toeziet. De andere moederkoeien hebben dan de gelegenheid om te grazen. De kalfjes groeien als kool door de vette melk: en die moet natuurlijk érgens vandaan komen!

Wisentenkudde groeit

Niet alleen bij de runderen en paarden worden er veel kleintjes geboren: ook de wisentenkoeien hebben hun eerste kalfjes gehad. Op de Maashorst zijn afgelopen twee koekalfjes geboren, die prachtig werden gefilmd door onze kuddebeheerder. Naar verwachting zal het niet bij deze twee kalfjes blijven: het ziet ernaar uit dat nog meer wisentenkoeien drachtig zijn.

Wisenten zijn gevoelige dieren, daarom is het altijd al zeer belangrijk om minstens 50 meter afstand te houden. De wisenten zijn bijzonder goed te bewonderen langs de omheining van het wisentengebied. Staan de wisenten langs de omheining, kom ook dan niet te dicht bij in de buurt. Op gepaste afstand van de draad kunt u goed genieten van de kleintjes, zonder daarbij voor onrust te zorgen bij de beschermende moederkoe.

Bescherm de jonkies

Boswachters van verschillende natuurorganisaties, waaronder Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten, wijzen bezoekers op de kwetsbaarheid van broedende, barende of zogende wilde dieren in de lente. Veel gebieden die door FREE Nature begraasd worden zijn ‘struinnatuur’ waarin vrij gewandeld mag worden. In sommige gebieden zijn mogelijk stukken afgesloten waar wilde dieren rust kunnen vinden en vindt u posters met meer informatie over de campagne van de verschillende natuurorganisaties. Hier leest u meer over de campagne 'bescherm de jonkies'.

Beeldmateriaal: Arjen Boerman

Goed om te weten: alle beelden zijn gemaakt met een professionele camera met een telelens, op zeer ruime afstand van de grote grazers, waardoor zij niet worden gestoord in hun natuurlijke gedrag.