Jaarrondbegrazing en inscharing vee vergeleken, een eerste stap

Dinsdag 8 juli 2014

Jaarrond begrazen met een sociale kudde runderen zorgt voor meer verschillen in de begroeiing. Onderzoek door twee studenten van de HAS Den Bosch toont dit aan in de begraasde randzone van het Naardermeer. Of er ook een rijkere fauna aanwezig is zal monitoring in de komende jaren moeten uitwijzen. Daarvoor hebben de studenten een uitgebreid monitoringsprogramma gemaakt.

Natuurlijke begrazing zoals FREE Nature dat in dit gebied voor Natuurmonumenten toepast betekent dat grazers het hele jaar door in natuurlijke sociale verbanden in een gebied leven. Een andere aanpak dan inscharing van vee in het groeiseizoen. Leidt een verschil in begrazing aantoonbaar tot een ander resultaat? Op het oog zijn wel verschillen te zien, maar kun je die meten? En komen er andere planten en dieren voor? Janneke Razenberg en Anique Willems van de HAS Den Bosch doken in de literatuur en gingen in het veld meten.

Uit hun eerste metingen aan de vegetatiehoogte bleek dat er bij jaarrondbegrazing met een sociale kudde een meer gelijke verdeling was tussen de hoogteklassen in de begroeiing (grafiek). Bij de seizoensbeweiding kwam met name zeer korte begroeiing meer voor. De runderen lopen bij inscharing in een kortere periode van het jaar in een wat hogere dichtheid in het gebied. In het groeiseizoen is er gras genoeg en kunnen runderen het zich veroorloven om op de lekkerste plekken te blijven hangen. De Galloways van FREE Nature zijn het hele jaar aanwezig. In het groeiseizoen groeit het gras hen bijna letterlijk boven het hoofd. In de winter worden ze gedwongen om ook andere delen van het gebied te gaan begrazen.

Of de verschillen in structuur blijvend zijn of dat ze met de jaren weer veranderen moet bij herhalingsonderzoek blijken. Ook de vraag of een andere vegetatiestructuur tot andere fauna leidt kon in dit korte onderzoek nog niet beantwoord worden. Daarom hebben de studenten een monitoringsplan gemaakt waar vrijwilligers van Natuurmonumenten en studenten van de HAS Den Bosch de komende jaren uitvoering aan kunnen geven.

Download hier:

Het onderzoeksrapport

Het monitoringsplan

De veldhandleiding voor monitoring