Verdwenen wilde Europese Waterbuffels

Opinie
Vr 27-01-2012

Wilde waterbuffels (Babalus murrensis) vormden ooit een belangrijk onderdeel van de zogeheten megafauna van Europa. Tijdens de tussenijstijden (warme periodes) van het laat en midden Pleistoceen (11.800 – 781.000 jaar geleden) kwam deze soort voor over geheel centraal Europa, tot aan Duitsland toe. In Nederland is er slechts ťťn vindplaats van deze soort bekend, bij Netterden in Gelderland. Tijdens de ijstijden trok deze soort zich vervolgens weer terug richting AziŽ, om daarna in de volgende warme periode weer in Europa op te duiken. Door de opmars van de mens kwam dit na de laatste ijstijd, in het holoceen (11.800 jaar geleden tot heden), echter onder druk te staan. Uit deze periode zijn onder andere vondsten bekend vanuit Hongarije en Oostenrijk, wat doet vermoeden dat de Waterbuffels gebruik maakten van de Donau om hier langs op te trekken. Vervolgens verdween de wilde soort uit geheel Europa, maar wist wel in AziŽ te overleven.

Tegenwoordig komen we nog wel de gedomesticeerde waterbuffels tegen, die we onder andere kennen van de buffelmozzarella. In het verleden werden waterbuffels in Europa ook veel als lastdier gebruikt, een manier van werken die we nu nog in grote delen van AziŽ zien. Onder andere in Hongarije, Engeland, Griekenland en Duitsland worden tegenwoordig waterbuffels ingezet voor het beheer van natuurgebieden. Door hun speciale aanpassingen komen zij op plekken waar bijvoorbeeld runderen, paarden en edelherten niet kunnen komen en helpen zo natte gebieden open te houden. Sinds 2010 graast een kleine groep gedomesticeerde waterbuffels in een gebied van Natuurmonumenten bij Raalte.

De German waterbuffalo association heeft nu het initiatief genomen om waterbuffels te fokken, die meer overeenkomsten vertonen met de in Europa uitgestorven wilde waterbuffels. In grote lijnen weten we hoe dit dier eruit moet hebben gezien en deze lijkt sterk op nog in het wild levende Aziatische waterbuffels. Samen met de universiteit van Cottbus en het wereldwijde waterbuffel stamboek werken ze nu aan een dier aangepast aan de Europese situatie en geschikt voor grootschalige natuurontwikkelingsgebieden. Hiervoor wordt onder andere gebruik gemaakt van een groep koeien uit een Brits safaripark en een stier volgens het Aziatische wilde type. Vanuit India en Nepal zal bovendien sperma worden ingevoerd van lokale buffel typen.

FREE Nature is geen onderdeel van dit fokprogramma maar volgt de verrichtingen hiervan wel op de voet. Nieuwsgierig als we zijn wat dit ons gaat brengen.